1. ASIL İŞVEREN – ALT İŞVEREN İLİŞKİSİNİN HUKUKİ TEMELLERİ

Asıl işveren kimdir?

Alt işveren kimdir?

Taşeron kavramının hukuki karşılığı

İşveren, üst işveren ve alt işveren kavramlarının ayrıştırılması

Alt işverenlik ilişkisinin kurulabilmesi için gerekli koşullar

Asıl işverenin işyerinde kendi işçilerinin bulunması

Yardımcı işlerin alt işverene verilmesi

Asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinin koşulları

İşletmenin ve işin gereği

Teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler

Alt işveren işçilerinin yalnızca verilen işte çalıştırılması

Alt işverenlik ilişkisinin sınırları

Alt İşverenlik Yönetmeliği'nin uygulamadaki önemi.

 

2. ASIL İŞ Mİ, YARDIMCI İŞ Mİ?

Seminerin en önemli bölümlerinden biri.

Hangi işler yardımcı iş kabul edilebilir?

Asıl işin bölünerek alt işverene verilmesinde hangi şartlar aranıyor?

“Uzmanlık” kriteri nasıl değerlendiriliyor?

Teknolojik nedenlerle uzmanlık kavramı

Üretim süreçlerinde alt işveren kullanımı

Bakım, temizlik, güvenlik, lojistik gibi hizmetlerin hukuki niteliği

Bir işin sözleşmede “hizmet” olarak tanımlanması, onu hukuken yardımcı iş haline getirir mi?

Bu bölümde özellikle sözleşmedeki tanım ile fiili uygulama arasındaki fark üzerinde durulabilir.

 

3. MUVAZAA: ŞİRKETLERİN EN BÜYÜK RİSKLERİNDEN BİRİ

Muvazaa nedir?

Muvazaalı alt işverenlik ilişkisinin göstergeleri

İşçilerin gerçekte kimin tarafından yönetildiği

Talimat ve denetim ilişkisi

İş organizasyonunun kime ait olduğu

Aynı işçilerin farklı şirketler üzerinden çalıştırılması

Daha önce asıl işveren bünyesinde çalışan kişilerin alt işveren işçisi olarak çalıştırılması

Alt işverenin bağımsız bir organizasyona sahip olup olmadığı

Muvazaa tespit edilirse ne olur?

Alt işveren işçilerinin başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılması gibi sonuçlar doğurabilen bu risk, seminerde özel vaka analizleriyle ele alınabilir.

 

4. “TAŞERONUN İŞÇİSİ” DEDİĞİMİZ KİŞİ KİMİN İŞÇİSİ?

Bu bölüm İK yöneticileri açısından özellikle önemli.

İşe alma

İşten çıkarma

Ücret

İzin

Fazla çalışma

Performans değerlendirmesi

Disiplin

Görev tanımı

Çalışma saatleri

Talimat verme

Denetim

Personel değişikliği

Asıl işverenin yöneticisi taşeron çalışanına doğrudan talimat verebilir mi?

Taşeron çalışanının performansını asıl işveren yöneticisi değerlendirebilir mi?

Asıl işveren çalışanın işten çıkarılmasını isteyebilir mi?

Bu sorular üzerinden fiili işverenlik ve yönetim hakkının sınırları incelenebilir.

 

5. ASIL İŞVERENİN MÜTESELSİL SORUMLULUĞU

Alt işveren işçisinin;

Ücret alacakları

Fazla çalışma ücretleri

Hafta tatili

Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri

Yıllık izin

Kıdem tazminatı

İhbar tazminatı

İşe iade

gibi taleplerinde asıl işverenin sorumluluğunun kapsamı.

Özellikle şu soru üzerinde durulabilir:

“Taşeron ücretini ödemedi. İşçi neden asıl işverene de başvurabiliyor?”

Çünkü İş Kanunu'ndaki asıl işveren–alt işveren düzenlemesi, alt işveren işçilerine karşı belirli yükümlülüklerde asıl işverenin alt işverenle birlikte sorumluluğunu öngörüyor.

 

6. İŞE İADE DAVALARINDA ASIL İŞVEREN – ALT İŞVEREN İLİŞKİSİ

İşe iade sürecinde tarafların konumu

Fesih yetkisi

Geçerli neden

Haklı neden

İşletmesel kararlar

Taşeron değişikliği

Hizmet alımının sona ermesi

Yeni taşeronla devam edilmesi

İşçilerin yeni alt işverene geçirilmesi

“Taşeron değişti, işçi de değişmek zorunda” yaklaşımı hukuken ne kadar doğru?

 

7. İŞ KAZASI: TAŞERONUN ÇALIŞANIYSA ASIL İŞVEREN SORUMLU DEĞİL Mİ?

Bu bölüm seminerin en güçlü başlıklarından biri olabilir.

Asıl işverenin İSG yükümlülükleri

Alt işverenin İSG yükümlülükleri

Risk değerlendirmesi

Eğitim

KKD

Saha denetimi

Çalışma izinleri

Acil durumlar

İşyerindeki koordinasyon

İş kazasının bildirilmesi

Kusur ve sorumluluk

Tazminat riskleri

“Bizim bordromuzda değildi” savunmasının sınırları

6331 sayılı Kanun kapsamında asıl işveren ve alt işverenin kendi çalışanları bakımından yükümlülükleri bulunurken, aynı çalışma alanındaki faaliyetlerin koordinasyonu da önem taşıyor.

 

8. ASIL İŞVERENİN DENETİMİ NEREYE KADAR?

Burada çok önemli bir denge kurulabilir.

Asıl işveren alt işvereni denetlemeli.

Ancak:

Denetim ile yönetim arasındaki sınır nerede?

Asıl işverenin;

personel seçmesi,

işçiye doğrudan talimat vermesi,

izin vermesi,

mesai düzenlemesi,

disiplin uygulaması,

performans değerlendirmesi

gibi uygulamaları hangi noktada hukuki risk yaratabilir?

Bu bölüm, “kontrol et ama işveren gibi yönetme” paradoksu üzerinden anlatılabilir.

 

9. ALT İŞVERENLİK SÖZLEŞMESİ NASIL HAZIRLANMALI?

Sadece “sözleşmede ne yazmalı?” değil:

“Hangi maddeler şirketi gerçekten korur?”

İşin kapsamı

İş organizasyonu

Personel sorumluluğu

Ücret ve sosyal haklar

SGK yükümlülükleri

İSG yükümlülükleri

Denetim

Belge ibrazı

Personel değişikliği

Alt işverenin alt işveren kullanması

Sigorta

Tazminat ve rücu

Gizlilik

KVKK

Sözleşmenin feshi

Fesih sonrası sorumluluklar

 

10. TAŞERON DEĞİŞTİRİLİRSE NE OLUR?

Bu konu özellikle büyük şirketlerde son derece önemli.

Eski alt işverenin sözleşmesi sona eriyor.

Yeni alt işveren geliyor.

Peki çalışanlara ne olacak?

İş ilişkilerinin devamlılığı

Kıdem süresi

Kıdem tazminatı

İşe iade

Yıllık izin

Yeni alt işverenin sorumluluğu

Eski alt işverenin sorumluluğu

Asıl işverenin sorumluluğu

“Taşeron değiştiğinde işçinin geçmişi sıfırlanır mı?”

 

11. YARGITAY KARARLARI ÜZERİNDEN VAKA ANALİZLERİ

Semineri diğer hukuk eğitimlerinden ayırmak için mevzuat anlatımının önemli bölümünü gerçek uyuşmazlıklar üzerinden yapmak çok etkili olur.

Örneğin:

Vaka 1: Taşeron işçisi yıllarca aynı işyerinde çalışıyor. Alt işveren değişiyor. Kıdem kimin üzerinde?

Vaka 2: Asıl işveren yöneticisi taşeron çalışanlarına doğrudan talimat veriyor. Muvazaa riski var mı?

Vaka 3: Taşeron işçisi fazla çalışma yaptığını iddia ediyor. Asıl işveren hangi belgelerle kendisini koruyabilir?

Vaka 4: Taşeron çalışanı iş kazası geçiriyor. Sorumluluk nasıl paylaştırılır?

Vaka 5: Alt işverenin sözleşmesi sona eriyor ancak aynı işçiler yeni taşeronla çalışmaya devam ediyor.

Vaka 6: Asıl işveren, taşeron çalışanının işten çıkarılmasını istiyor.

Vaka 7: Alt işveren kendi çalışanlarını fiilen asıl işverenin organizasyonuna dahil ediyor.

Her vakada katılımcılara önce:

“Sizce mahkeme ne karar verir?”

sorusu yöneltilip ardından hukuki değerlendirme yapılabilir.

Bu format semineri ciddi biçimde interaktif hale getirir.

 

12. ASIL İŞVEREN İÇİN “KIRMIZI BAYRAKLAR”

Seminerin sonunda şirketlerin kendi uygulamalarını test edebilecekleri bir bölüm:

Taşeron çalışanlarına doğrudan talimat veriyoruz.

Taşeron personelinin izinlerini biz onaylıyoruz.

Taşeron personelinin çalışma saatlerini biz belirliyoruz.

Taşeron çalışanlarının performansını biz değerlendiriyoruz.

Taşeronun işe alacağı personeli biz seçiyoruz.

Taşeronun personel değişikliğine biz karar veriyoruz.

Alt işverenin SGK ve ücret kayıtlarını düzenli kontrol etmiyoruz.

İSG denetimlerini yalnızca sözleşmedeki maddeler üzerinden yapıyoruz.

Taşeron sözleşmelerimiz standart ve tüm işler için aynı.

Sözleşme ile fiili çalışma biçimimizin aynı olup olmadığını kontrol etmiyoruz.

Bu bölümün sonunda:

“Şirketinizde kaç kırmızı bayrak var?”

başlıklı kısa bir öz değerlendirme yapılabilir.

 

SEMİNERİN ANA VAADİ

Bu seminer sonunda katılımcıların;

Asıl işveren–alt işveren ilişkisinin hukuki sınırlarını

Alt işverenlik ilişkisinin hangi koşullarda kurulabileceğini

Muvazaa risklerini ve sonuçlarını

Asıl işverenin işçilik alacaklarından doğan sorumluluğunu

İSG ve iş kazası risklerini

Taşeron çalışanlarına talimat verme sınırlarını

Alt işveren değişikliklerinde ortaya çıkan sorunları

Alt işverenlik sözleşmelerindeki kritik maddeleri

Yargıtay uygulamasını

ve en önemlisi,

“Sahadaki uygulamamız hukuken kurduğumuz sözleşmeyle gerçekten örtüşüyor mu?”

sorusunu değerlendirebilecek bir bakış açısı kazanması hedeflenebilir.